Utedag

scooterled
Aanduiding scooterpad

Ik liep net met mijn blaffer langs het meer. Het is -5 graden en sneeuwt en de wereld wordt weer een stukje opgehoogd vandaag. Op het meer was de lokale school op pad met de leerlingen, ze hebben vandaag hun utedag. Ze reden met sneeuwscooters, met achter elke sneeuwscooter 5 kinderen op ski’s. Een soort waterskiën maar dan op het bevroren en besneeuwde meer. Aan de geluiden te horen hadden die kids de dag van hun leven.

 

Utedag is iets dat ze in Nederland niet kennen. Kinderen op scholen hier in Zweden worden erg vaak naar buiten gestuurd. Waar ze in Nederland in een zweterig gymzaaltje achter een bal aan moeten rennen gaan ze hier bijna wekelijks met de kinderen en dag of halve dag naar buiten. In de zomer vooral de bossen in om te leren over de natuur, paddenstoelen, planten, vogels en dieren. In de winter veel op de ski’s door de bossen, en vandaag dus sneeuwscooter skiën. Ergens onderweg een vuurtje maken en worstjes grillen is een vast onderdeel van de buitentripjes. Ze doen dit niet alleen met mooi weer maar ook als het regent of koud is. Alleen als het echt bar en boos is en bij heel strenge vorst dan blijven ze binnen. Het motto is hier, er bestaat geen slecht weer, wel slechte kleding.

Ik zit hier zelf ook op school, met tussenpozen, als de gezondheid het toelaat. Ze proberen mij daar de Zweedse taal aan te leren. De meeste leerlingen komen uit Afrika, Eritrea met name, Nigeria, Somalië, en wat uit Syrië. Ook op mijn school doen ze soms een utedag. In september zijn we met school naar Storhogna geweest. Dat is een hoogvlakte midden in het ski gebied Vemdalsskalet – Storhogna – Klövsjö, hier vlakbij. In de winter een echt wintersport paradijs, in de zomer een geweldig mooi gebied met een schitterende natuur. Ik wist van te voren niet wat ik moest verwachten, ik had het beeld van een hooggelegen winderige kale rotsvlakte, maar er klopte echt niets van dat beeld.

Het was die dag erg mooi weer, bijna windstil en in de 20 graden. Ondanks dat je min of meer bovenop een berg zit is er toch veel water te vinden. De bodem is er bedekt met een dik verend tapijt van allerlei plantjes en mossen en sommige stukken zijn moerassig. Echt elke centimeter is begroeid en er groeien ook erg veel eetbare bessen. Er lopen diverse paden over de vlakte, en ook in de winter is het er schijnbaar erg druk gezien het grote aantal paden voor sneeuwscooters. Die sneeuwscooter paden zijn gemarkeerd met rode kruizen op palen.

Onze leraren waren er uiteraard bij en het was wel duidelijk dat die ook echt waren opgegroeid met het buitenleven. Ze konden er van alles over vertellen en herkenden elke vogel en alle planten. Vooral de eetbare planten uiteraard.

utedag
Bosbes

Bosbessen, hier blåbär, groeien in Zweden echt overal. Vooral in de bossen, waar je je echt helemaal blauw kan eten. Maar ook op Storhoga waren bosbessen te vinden al groeien ze op deze vlakte niet in de dikke tapijten zoals in de bossen.

 

utedag
Vossenbes

Vossenbessen, hier lingon geheten, is een bosbes soort. De planten lijken heel erg op die van de blauwe bosbes, maar de bessen zijn rood. Ze zijn goed te eten maar smaken iets zuriger dan bosbessen, minder zoet. Ze worden hier veel gebruikt om lingonsylt van te maken, een soort jam die ze op het vlees eten. Je komt ze ook vooral in de bossen tegen, en ze zijn een paar weken later rijp dan blauwe bosbessen. Als je niet kan geloven dat de Zweden zo gek zijn dat ze jam op hun vlees smeren, ga dan maar eens van die gehaktballetjes eten bij de Ikea, ook daar hebben ze lingonsylt.

 

utedag
Kraaiheide

De bessen van kraaiheide, in het Zweedse kråkbär, lijken heel erg op de blauwe bosbes. De planten zijn ook ongeveer even groot, maar de bladeren zijn totaal anders. De bessen zijn eetbaar, maar niet echt heel lekker. Beren zijn er gek op en eten in het najaar erg veel van deze bessen.

 

utedag
Kruipbraam

De kruipbraam of bergbraam, hier Hjortron genaamd, is een klein onooglijk plantje dat groeit in erg nat en moerassig gebied. De bessen zijn heel erg lekker en het is dus een populaire bes om te gaan plukken. Dat is wel erg veel werk, want je moet dus moerassig gebied in, en elk plantje heeft slechts 1 bes.

Er groeit en bloeit nog veel meer, zowel eetbaar als oneetbaar. Er zijn ook veel mooie soorten mos die een dik tapijt vormen over het hele land, daar zal ik later nog eens een post over schrijven.

 

 

6 gedachten over “Utedag”

  1. Prachtig om dit landschap weer eens te zien. Jaren geleden ben ik hier ook eens geweest. Mooie foto’s en leuke en duidelijke verhaaltjes erbij. Dank daarvoor.
    Marinus Westdorp

  2. Goedemorgen Bart,
    Voor de zweden gangers onder ons bekende informatie maar o zo leuk om te lezen en informatief geschreven. TXS

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *